Meer over de Risicomonitor en gezondheid

Met de Risicomonitor voor de kinderopvang en peuterspeelzalen kun je op een overzichtelijke manier de gezondheid waarborgen van de kinderen in je kindercentrum. Sinds de invoering van de Wet Kinderopvang zijn kindercentra zélf verantwoordelijk voor een gezonde en veilige omgeving. De Risicomonitor helpt je om dit te waarborgen. Wanneer je een goed en effectief gezondheidsbeleid opstelt, zullen de kinderen die gebruik maken van je kinderopvang of peuterspeelzaal niet aan onnodige gezondheidsrisico’s worden blootgesteld.

Wet Kinderopvang

Op 1 januari 2005 is de Wet Kinderopvang ingevoerd. Met de invoering van deze wet is de verantwoordelijkheid voor een goede kwaliteit bij de kinderopvang gelegd. Dit betekent dat je verantwoordelijk bent voor een gezonde ontwikkeling van het kind in een gezonde omgeving. De wet eist dat je een risico-inventarisatie met betrekking tot gezondheid uitvoert en zo inzicht geeft in de gezondheidsrisico’s die de opvang van kinderen in je kindercentrum met zich meebrengt.

Visie op gezondheid

Over gezondheidsaspecten lopen de meningen uiteen. Zo vindt de reguliere geneeskunde dat kinderziekten beter niet op kunnen treden, terwijl alternatieve genezers hier over het algemeen anders over denken. Gezondheid kan dus vanuit verschillende perspectieven worden bekeken. Maar over één ding is men het doorgaans eens: kinderen zijn kwetsbaarder naarmate ze jonger zijn.

Tal van factoren beïnvloeden de gezondheid. Directe verbanden zijn doorgaans moeilijk aan te tonen. Kinderopvang in een omgeving waarin een goede gezondheid zoveel mogelijk is gewaarborgd, gaat verder dan het voorkomen van kinderziekten. Zelfs als er in een kindercentrum relatief weinig zieke kinderen zijn, betekent dit niet automatisch dat kinderen niet aan risico’s worden blootgesteld. Ook ogenschijnlijk gezonde kinderen kunnen aan risico’s blootgesteld zijn die een goede gezondheid ondermijnen. Denk aan een ongezonde binnenlucht of aan microstof, die op termijn luchtwegaandoeningen kunnen veroorzaken.

Omdat het vrijwel onmogelijk is om na te gaan waar een kind een ziekte oploopt, kan omgekeerd nooit met zekerheid worden vastgesteld dat bijvoorbeeld onhygiënisch gedrag in een kindercentrum aan een ziekte ten grondslag ligt. Verantwoord gezondheidsbeleid kan als volgt worden getypeerd: het creëren van een situatie waarin betrokkenen de gezondheidsrisico’s onderkennen en het handelen erop gericht is om ziekte te voorkomen. Het gedrag van kinderen, ouders en medewerkers staat in de Risicomonitor dan ook centraal.

Van regels naar gedrag

Met de Risicomonitor kun je zélf de factoren in kaart brengen die van invloed zijn op gezondheid. Ook kun je aangeven welke maatregelen je neemt om een gezonde ontwikkeling in een gezonde omgeving te waarborgen. Daarbij zijn niet de regels het uitgangspunt, maar de mogelijke risico’s die ontstaan door het gedrag van de kinderen en de medewerkers in de dagelijkse praktijk. De Risicomonitor biedt je een gestructureerde aanpak om invulling te geven aan je gezondheidsbeleid volgens een aantal logische stappen. Je geeft dus vorm aan het gezondheidsbeleid in je kindercentrum en formuleert zelf uitgangspunten op basis van geïnventariseerde risico’s.

Gezondheidsrisico’s zijn niet altijd duidelijk aan te wijzen. Daarom verstrekt de Risicomonitor de nodige achtergrondinformatie. Deze informatie helpt je om risico’s in te schatten en geeft inzicht in de achtergronden en oplossingen van risico’s. 

Rol van de GGD

Vóór de invoering van de Wet Kinderopvang toetste een GGD-inspecteur veiligheids- en gezondheidsaspecten in het kindercentrum. Naast regels vanuit de verschillende wetgeving werden aanvullende regels geformuleerd per gemeente. Sinds de Wet Kinderopvang van kracht is, toetst de toezichthouder van de GGD het gezondheidsbeleid op basis van de door het kindercentrum uitgevoerde risico-inventarisatie, het actieplan en de uitvoering hiervan in de praktijk. De toezichthouder wil zien welke risico’s er spelen en op welke risico’s wel of juist geen actie wordt ondernomen (en waarom niet). Met behulp van de Risicomonitor maak je deze gegevens eenvoudig inzichtelijk.