Huisregels
Veel veiligheidsaspecten zijn vastgelegd in wetten. De wet verplicht de school aan de veiligheidseisen te voldoen om ongelukken te voorkomen. Wanneer de school aan deze wettelijke eisen voldoet, is de verwachting dat het risico op ongevallen zo klein mogelijk wordt gemaakt.
De veiligheid van de accommodatie is de eerste factor in het ontstaan van ongelukken. Het gedrag van de gebruikers is de tweede factor. Veel ongevallen gebeuren bijvoorbeeld doordat kinderen elkaar slaan, stoeien, rennen door de gang, of elkaar pesten.
Om deze ongevallen te voorkomen zijn goede afspraken met de leerlingen en het team onmisbaar. Iedere school maakt die natuurlijk, maar te vaak wordt gewerkt met stilzwijgende afspraken of een half woord. Of er zijn regels opgesteld die in de praktijk moeilijk na te leven zijn.
Maak afspraken binnen het team
Ga elk jaar na of de huisregels voldoen. Zet de bestaande regels op een rij en bespreek deze kritisch tijdens een teamvergadering. Vindt iedereen ze volledig, duidelijk en werkbaar? Verwacht men nog problemen met de naleving ervan? Deze discussie leidt er niet alleen toe dat iedereen nog eens aan de afspraken wordt herinnerd, ze blijven op deze manier ook actueel. Denk er aan dat de MR wel moet instemmen met eventuele wijzigingen.
Voorbeelden van huisregels om gevaarlijke situaties te voorkomen, kunnen gaan over:
- Parkeren van de fiets in de fietsenstalling
- Opruimen van jassen en tassen
- Gebruik van gereedschap tijdens handvaardigheid
- Rennen op de gang
- Opruimen van spulletjes
- Spelen in de buurt van een trap of glazen ruit/deur
Naast huisregels waar leerlingen zich aan moeten houden, kunnen ook huisregels specifiek voor leraren opgesteld worden. Ook zij zullen zich aan bepaalde regels moeten houden om ongelukken te kunnen voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan:
- Aanwezigheid van leerkrachten voor en na schooltijd
- Pauze tijden
- Pleinwacht
- Dagelijkse inspectie van het schoolplein of leslokaal
Zorg ervoor dat de huisregels bij iedereen bekend zijn. Geef alle medewerkers (leraren, niet-onderwijzend personeel en hulpouders) daarom een kopie van de huisregels.
Maak afspraken met de leerlingen
De huisregels kunnen het beste met de leerlingen besproken worden op het moment dat ze relevant zijn.
Bijvoorbeeld aan het begin van een handvaardigheidles (hoe hanteer je het gereedschap), of als de klas voor de eerste keer naar de buiten het terrein gelegen gymzaal gaat (hoe fiets je de weg op?). Om er zeker van te zijn dat iedere leerkracht de regels eenduidig uitlegt en de leerlingen ook het waarom van die regels begrijpen, is een serie leskaarten uit de bibliotheek te downloaden [link]. Deze kunnen worden gebruikt voor de introductie van een aantal belangrijke basisregels.
In de bibliotheek kunt u ook een formulier downloaden waarop huisregels kunnen worden bijgehouden, die betrekking hebben op diverse situaties. Denk aan regels tijdens handvaardigheid, gymnastiek of het overblijven, of regels die gelden in de gang of op het schoolplein.
Stel naast de huisregels die algemeen in de school gelden ook extra regels op voor in de klas. Wanneer leerlingen daar oud genoeg voor zijn, kunnen deze met elkaar worden opgezet. Zorg dat de regels goed zichtbaar ergens hangen, zodat leerlingen er te allen tijde op gewezen kunnen worden. Zet de huisregels daarnaast in de schoolgids en geef oudere kinderen een kopie mee naar huis.
Communiceer de regels met ouders
Huisregels worden ieder jaar binnen het leerkrachtenteam besproken. Daarbij worden twee vragen gesteld: Wat is het nut en noodzaak van deze regel? En wordt de regel ook gehandhaafd? Ook ouders horen te weten wat wel en niet mag. Als fietsen op het schoolplein niet toegestaan is, is het natuurlijk raar als een ouder het verkeerde voorbeeld geeft of niet zijn kind vraagt om af te stappen. Ook voor ouders geldt dat ze overtuigd moeten zijn van het belang van de regel. Het is heel zinvol om ouders via de oudercommissie mee te laten denken over het aanpakken van gevaarlijke situaties en de rol van huisregels hierbij.
Veel scholen publiceren de (nieuwe) huisregels aan het begin van het nieuwe schooljaar in de schoolgids. Maar ook een ouderavond kan een goed moment zijn om de knelpunten te bespreken en als school te laten zien hoe je hoopt met veilig gedrag problemen te voorkomen.